In juli is het precies 25 jaar geleden dat de moslimenclave Srebrenica in Bosnië viel. Het Nederlandse bataljon Dutchbat ondersteunde een VN-missie om de strijdende partijen uit elkaar te houden en de bevolking te beschermen, maar kon niet verhinderen dat duizenden moslimmannen- en jongens door Bosnisch-Servische troepen werden vermoord.

Begin jaren negentig valt het voormalig Joegoslavië uit elkaar als verschillende bevolkingsgroepen hun eigen staat opeisen. Het leidt tot een bloedige burgeroorlog. De ergste strijd is in deelstaat Bosnië-Herzegovina waar Servische orthodoxe christenen, Bosnische moslims en katholieke Kroaten elkaar naar het leven staan. De Bosnische Serviërs eisen met veel geweld een eigen republiek op. Duizenden moslims slaan op de vlucht voor de etnische zuiveringen door de Serviërs. De Verenigde Naties sturen een neutrale vredesmacht om de moslims te beschermen. Er worden veilige gebieden gecreëerd. Een ervan is Srebrenica waar tienduizenden vluchtelingen zich hebben verzameld. Nederlandse VN-militairen, de Dutchbatters, moeten het gebied beschermen.

Srebrenica is een van de pijnlijkste gebeurtenissen uit de recente Nederlandse geschiedenis en de ernstigste oorlogsmisdaad in Europa na de Tweede Wereldoorlog. Nederlandse blauwhelmen van Dutchbat zagen in 1995 machteloos toe hoe Bosnisch-Servische troepen de 'veilige' enclave innamen en Bosnische moslimmannen en -jongens wegvoerden.

Volgens de Hoge Raad in 2019 is Nederland deels verantwoordelijk voor de dood van 350 mannen. Dutchbat had hen de keuze moeten bieden om op de compound te blijven of weg te gaan. Meer dan 8.000 mensen zijn in Srebrenica vermoord. De lichamen zijn verdwenen in massagraven.Het exacte aantal slachtoffers is nooit vast komen te staan.

Nederland mag wat er in 1995 heeft plaatsgevonden nooit vergeten. Srebrenica is onderdeel van de Nederlandse geschiedenis. 25 jaar later is de pijn en leed van de genocide in Srebrenica nog altijd voelbaar, zeker voor de nabestaanden van Bosnische moslims in Nederland. Het is daarom mooi dat er een nationaal monument komt.

Als je de ene genocide vergeet, dan begint de volgende.
Elie Wiesel
BIJ1-kleurenbalk